|
Çocuk Psikolojik 1.Süt Çocukluğu
|
Çocuklar ruh sağlığı açısından birçok karmaşık özellikler içermektedir. Herşeyden önce çocuk yetişkin bir insanın küçük bir örneği değildir. Bunun için onun davranışlarını erişkin insan davranışlarından farklı değerlendirmek gerekir. Çocuklar tüm davranışlarında kendine özgü nitelikler gösterdiği gibi her yaş çocuğunun da davranışları değişiktir. Bir çocuğun ruh sağlığını değerlendirirken bulunduğu yaşa ait ruhsal gelişim özelliklerinin iyi bilinmesi gerekir. Örneğin inatçılık dönemindeki çocuğun davranışlarının normal olduğunu bilen bir anne paniğe kapılmayacak ve çocuğun gelişimini olumsuz etkileyecek yanlış davranışlar içinde bulunmayacaktır. Çocuk bakılmak, kollanmak ve korunmak ister.Sürekli bir deneme ve öğrenme içerisindedir. Çevresindeki olayları gerçeğe uygun olarak değerlendirmekte güçlük çeker ve anlayamadıkları olayları hayal güçlerinin yardımı ile açıklarlar. örneğin öcü ile korkutulan çocuklar, öcünün gerçekten varolduğunu sanırlar. Çocuklar bencildir , dürtü ve isteklerini dizginlemeyi , ertelemeyi bilmez. İsteklerinin anında karşılanmasını isterler. Çocuk benmerkezlidir, olayları kendi çevresinde dönüyormuş gibi değerlendirirler. Oyuncaklarını paylaşmak istemez çünkü paylaşırsa arkadaşı tarafından sahipleneceğini düşünür.Arkadaşının oyuncağının da gerçekte ona ait olduğunu kabullenmek istemez. Çocuğun duyguları hızlı iniş ve çıkışlar gösterir.Ağlamaktan gülmeye, sevinçten kızzgınlığa bir anda geçebilir. Duygusal tepkilerini davranışları ile ortaya koyar. İsteği yerine getirilmediği zaman ağlar, ayağını yere vurur. Çocukta somut düşünce hakimdir. Soyut kavramları, atasözleri, fıkraları anlamakta zorluk çeker. Saat ve gün kavramı gelişmemiştir.Soyut konuşmaları somut olarak düşünür. Melek, peri dev gibi masal kahramanları onun için gerçektir. Canlı cansz ayrımı yapamazlar, çevresindeki eşyalar onun için canlıdır. Çocuk büyüsel düşünceye inanır. anne "ölürsün inşallah" derse bunun gerçekleşeceğini düşünür. Çocuklar korku ve kaygılarını abartılı yaşarlar. Anne ve babadan ayrı kalmaya hiç katlanamazlar. Uzun süreli ayrılıklar çocuğu tedirgin eder ve sarsar. Çocuklar hırçınlaşırlar, uyku bozuklukları hatta kekelemeler ortaya çıkar. Çocuğun kimlik gelişiminde ve ruhsal yapısında ortaya çıkabilecek sorunlara zemin hazırlamamak için iş dönüşü baba veya anne tarafından zorunlu durunmlar dışında çocuk kendi evine alınmalıdır. Eğer iki çocuk varsa ikisi de kendi evine alınmalıdır. Bu gibi durumlarda büyükanneye bırakılan çocuk " beni sevimyorlar, istemiyorlar, attılar" diye düşünmeye başlar. Bu da onun kimlik gelişimini, benlik saygısını, kendine güvenini olumsuz yönden etkiler. Çocuklar çeşitli olumsuzluklara maaruz kalsalar bile yeni durumlara kolay uyum sağlayabilirler. Çocuklar duygusal iniş çıkışları farkederler. Annenin huzursuzluğunu farkederler, bu da onda ağlama, öfke nöbetleri, beslanme ve uyku problemleri ortaya çıkarabilmektedir. Çocuklar aileyi etkileyen üzücü olaylardan tüm bireylerden daha fazla etkilenmektedirler. Boşanmlar ve aile kavgaları çocuğun ruh sağlığını tehdit eden durumlardır. Ancak bu gibi durumların çocuklardan saklanması da sakıncalıdır.Kendisyle konuşulmayan çocuk bilinmeyene karşı korku, kaygı ve panik yaşar. Çocuğun geçirdiği gelişim dönemlerini bilmek ruh sağlığı için de önemlidir. Bu dönemlerin özelliklerini bilen aileler paniğe kapılmayacaklar ve çocuklarını zorlamayacaklardır. Eğer çocuk yaşına göre olması gereken dönemden geri kalmışsa, yada göstermesi gereken davranışları göstermiyorsa , bu konuda bilgili olan anne ve baba çocuklarına nasıl yardım edeceklerini ve ne tür desteğe gerek olabileceğini bulabileceklerdir. Uyumlu bir kişilik için gelişim basamaklaarının uygun aşılması etkili olabilmektedir. Kişiliğin temeli ilk beş-altı yaşında atılılmaktadır. Bunun için çocukluk yaşantılarının bilinmesi, kişinin ruhsal uyumsuzluklarının ve sorunlarının aydınlatılması bakımından önem taşır. Ruhsal gelişim dönemleri bıçakla kesilmiş gibi kesin çizgilerle ayrılmaz.Bir önceki dönemin özelliklerini belli bir süre yeni gelinen dönemde de devam eder. Çocuk bu dönemlerde kazandığı yetenekleri özümleyerek kişiliğini oluşturur. Bir dönemdeki geri kalma veya yanlış öğrenme sonraki dönemleri de olumsuz etkileyecektir.
Burada öncelikle çocuklarının Pikolojik Gelişim Dönemlerini dört bölüme ayırarak inceleyeceğiz daha sonra da kekemelik, tik, okul korkusu, hiperaktivite v.b. gibi özellikli sorunlara tek tek değinmeye çalışacağız.
|
