|
Bu döneme tuvalet eğitimi dönemi de
denmektedir. Çocuk bu dönemde konuşmaya ve yürümeye başlar. Çevreyi
araştırır, durmadan dolaşıp her şeyi alıp ağzına götürür.
Bu dönem karıştırıcılık dönemidir. Mutfak dolaplarını karıştırmaktan
zevk alır.
Bu dönemde döküp saçarak da olsa kendisi yemeğini yiyebilir. Bu
yemek yeme olayında her şeyi etrafa döküp saçarak da yapsa
engellenmemelidirler. Bu yemek yeme olayında çocuğun gelişimini
engelleyici çaba içine girilmemelidir. Anne sabırlı olmalı ve
çocuğun döküp saçarak yemek yeme zevkini alması için uygun
ortamı sağlamalıdır. Eğer anne bu konuda çocuğa gerekli
anlayışı göstermezse, daha sonra üç öğün yemek yemesi için
adeta savaşacaktır.
Bu dönemin temel niteliği dışkılama
dır. Dışkılamanın kontrolü bu dönemde kazanılır.
Bu dönemin belirgin bir başka özelliği de inatçılıktır.
Anne ve babalar iki- dört yaş arasında çocuklarının bu
inatçılık dönemini yaşadığını mutlaka bilmelidirler ve çocukla
ilişkilerinde bunu göz önünde bulundurmalıdırlar. İnadının
üzerine giderek, onu döverek, zorlayarak, cezalandırarak yapılacak
davranışlar tehlikeli sonuçlar doğuracaktır.
Bu dönemde benlik gelişir. Ben,sen; benim,senin
ayrımı bu dönemde yapılmaya başlanır. Özerk
olmaya çalışır. Bu dönemin temel dürtüleri özerk olmaya çalışma,
düzensizlik ve pisletme istekleridir. Bu duygular bir dürtü şeklinde
içten geldiği için çocuktan bunları yapmasını istemek uygun
bir davranış değildir.
Çevreyle çatışma da
bu dönemde başlar. Anne isteklerini yaptırtmak için çocuğun üzerine
gitmemelidir. Yürüme ve konuşmaya başlamasıyla yasaklar
da gündeme gelir. Böylece çocuk ve anne arasında çekişme
ve savaş başlar. Çocuk anneye bağlı kalma eğilimi ile özerk
olma isteği arasında bocalar. Bu en belirgin olarak tuvalet eğitiminde
ortaya çıkar. Çocuk anne tarafından düzene zorlandıkça
direnç gösterir. Anne sabırsız davranarak baskı yoluna giderse,
çocuk buna başkaldıracaktır. Saatlerce tuvalette oturur, hiçbir
şey yapmaz, kucağa alındığında yapar. Bu devrede çocuklar dışkılarına
kendilerinin bir parçası ve değerli bir nesne gözüyle bakarlar.
Bu dönemde beslenme alanında da dirençler görülür.
Çocuk elleyerek, oynayarak yemek ister, anneler ise çabuk ve dökmeden
ister. Bu dönemde çocuklar kendi başlarına oynarlar yada
oyuncaklarını çekiştirirler.
Bu inatçılık, olumsuz, karıştırıcı ve
kararsızlık dönemi geçicidir. Çocuğa koruyucu davranmalı, ama
koruyuculuğun dozunu kaçırıp engelleyici olunmamalı. Çocuğa
engelleyici olunursa, çocuk araştırıcı özelliğini kaybederek,
pasif, korkak, çekingen bir kişilik kazanır. Bu yaşta çocuk döküp
saçarak yiyebileceği uygun bir ortam hazırlanarak kendi başına
yama alışkanlığı desteklenmelidir. Bu dönemin sonunda çocuk
kendi başına yemek yeme durumuna gelmelidir.
Çocuk bu dönemde kirletme, karıştırma ve bulaştırma
istekleri fazla olduğundan uygun bir ortamda çamur, kil, kum ve
toprakla oynama olanağı sağlanmalıdır. Saldırganlığa yöneltecek
oyuncaklarla bu dönemde oynaması engellenmelidir.
Bir yaşından sonra odalarının ayırmak uygun
olur. 2-3 yaşından sonra anne babanın yanında yatmamalıdırlar.
Çocukların hoşlanabilecekleri yatak, perde ve oyuncaklarla
süslenmiş oda buna çözüm olabilir
|